Yürütücü İşlevler

Hizmetlerimiz
Yürütücü İşlevler
Yürütücü İşlevler Nedir?

Yürütücü İşlevler

Yürütücü işlevler (YI), belirli bir hedefe ulaşmak için birkaç bilişsel alt işlemin koordinasyonu ile gerçekleşen karmaşık işlemlerin tamamıdır. Bu terim, “belirli bir hedefi gerçekleştirmek için çeşitli bilişsel işlemlerin koordine edilmesi ile ortaya çıkan ürün" veya "bir kişinin bağımsız, amaçlı, kendini gerçekleştirmeye yönelik davranışlarında başarılı olmasıni sağlayan işlevler" olarak tanımlanmıştır. Bu üst düzey bilişsel işlevler, kişinin yeni durumlara adapte olmasını ve hedeflere ulaşmasını sağlar. Amaca yönelik davranışın gerçekleştirilmesinde karar verme, prob- lem çözme, planlama, görev değiştirme, yeni bilgiler işığında davranış değiştirme, öz düzenleme, strateji oluşturma, hedef olușturma ve karmaşık eylemleri sıralama gibi çok sayıda özel işlevi içerir. Literatürde üç temel yürütücü işlev açıklanmaktadır:

  1. İnhibitör kontrol [yanıt inhibisyonu (öz kontrol ve dürtüsel şekilde hareket et- meye direnme) ve davranış kontrolü (seçici dikkat ve bilişsel inhibisyon)]
  2. Çalışma belleği
  3. Bilişsel esneklik: Yaratıcı bir şekilde "kutunun dışında düşünmek", farklı bakış açılarından bir şey görmek ve değişen koşullara hızlı bir şekilde uyum sağlamaktır.

Bunlardan, akıl yürütme, problem çözme ve planlama üst düzey yürütücü işlevleri oluşturur. Yürütücü işlevler, yeni, rutin olmayan, karmaşık ve yapılandırılmamış durumlarda günlük yaşam aktiviteleri ve en önemlisi toplumsal katılımı destekler.

Yürütücü İşlevler ve Benzer Terimler

Öz-düzenleme , duygusal, motivasyonel ve bilişsel uyarılmayı uygun seviyede tutmayı sağlayan süreçleri ifade eder. Öncelikle duygularını kontrol etme ve düzenlemeyi içerdiği için inhibitör kontrol ile karışabilir. Yürütücü işlevler ile ilgili araştırmalar daha çok düşünce, dikkat ve eylemlere; öz düzenleme ile ilgili araştırmalar ise daha çok duygulara odaklanıp, motivasyon ve ilgiye odaklanır. Eforlu kontrol mizacın bir yönünü ifade eder. Öz düzenlemesinde zorluk yaşayan çocuklar için kullanılan bir terimdir ve genellikle ebeveyn raporu ile değerlendirilir.

Yürütücü İşlev Bozukluğu Görülen Hastalıklar

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), Özgül Öğrenme Güçlüğü (ÖÖG) gibi nörogelişimsel bozukluklar, inme, travmatik beyin yaralanması, demans, parkinson, şizofreni ve depresyon gibi hastalıklar, yürütücü işlevleri olumsuz etkileyebilir. Ancak, böyle bir bozukluk olmasa da stres, üzüntü, yalnızlık, uykusuzluk veya fiziksel olarak formda olmama gibi problemlerden biri ya da birkaçı varsa yürütücü işlevler olumsuz etkilenebilir. Bu problemlerden biri bile çocuklar, ergenler, çalışanlar veya yöneticilerde mevcut ise onların iyi bir dikkat ve konsantrasyona sahip olmaları beklenemez. Ancak, birey, kendini güvende hissediyor ve sosyal desteğe sahipse yürütücü işlevler açısından daha iyi performans gösterir.

specialOffer

Ekim ayı fırsatları için hemen iletişime geçin!

İletişim
Bilgi ve randevu için hemen iletişime geçin !